ايشان را بود كه به آن با يكديگر سخن گفتندى [ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ] و خداى تعالى مىداند كردارهاى شما را و شما را بيازمايد « 1 » و تكليف كند به كارهاى سخت و مجاهدت كافران [ حتّى يعلم ] تا بداند « 2 » كسانى را كه جهاد كنند و صبر و شكيبائى را كار بندند و تا بيازمايد « 3 » خبرهاى شما را تا آنچه از شما خبر دهند حسن است يا قبيح . ابراهيم اشعث گفت : هر گاه كه فضيل عياض اين آيت بخواندى بگريستى و گفتى : [ اللّهمّ لا تبلنا ] خدايا ما را ابتلا و امتحان مكن كه اگر امتحان كنى پردهء ما دريده شود و ما رسوا گرديم . [ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا ] بدرستى كه آنان كه كافر شدند و مردمان را از راه خداى تعالى و دين او بگردانيدند و با رسول مخالفت كردند پس از آنكه ايشان را ظاهر گشت راه

--> ( 1 ) - - اين سه ترجمه يعنى « بيازمايد » و « بداند » و « تا بيازمايد » مبتنى بر قرائت [ لَنَبْلُوَنَّكُمْ ] و [ نعلم ] و [ نبلو ] بياء است نه بنون چنان كه در متن بخطّ نسخ كليشه شده است توضيح آنكه اين سه صيغه در اين آيهء مباركه بر دو وجه قرائت شده است ؛ ابو الفتوح ( ره ) نسبت به اين آيه چنين گفته ( ج 5 چاپ اوّل ؛ ص 81 ) : « [ وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجاهِدِينَ مِنْكُمْ وَ الصَّابِرِينَ وَ نَبْلُوَا أَخْبارَكُمْ ] ابو بكر عن عاصم خواند و ليبلونّكم حتّى يعلم ، و يبلو بياء در هر سه جاى خبرا عن الغائب ردّا على اسم اللّه تعالى ، و باقى قرّاء بنون خواندند اخبارا من اللّه عن نفسه ؛ گفت : بيازمائيم شما را تا بدانيم جهاد كنان و غازيان و صابران را و اخبار شما را امتحان كنيم و تفسير امتحان و اختبار از خداى تعالى چند جاى برفته است از اين كتاب ؛ و مرجع آن با تكليف است ؛ چه تكليف صورت امتحان دارد و تمكين و تخليه ، و اينجا دو قول گفتند فى قوله [ حَتَّى نَعْلَمَ ] : يكم - اى حتّى نعلم جهادكم موجودا ؛ چه غرض وجود جهاد است تا ثواب حاصل آيد بر او . دوّم - معاملهء آنان كنم كه ندانند تا بدانند و اين حقيقت امتحان باشد . ابراهيم بن الاشعث گفت : فضيل بن عياض چون اين آيت ؛ تا آخر قصّه ) . ( 2 ) - - اين سه ترجمه يعنى « بيازمايد » و « بداند » و « تا بيازمايد » مبتنى بر قرائت [ لَنَبْلُوَنَّكُمْ ] و [ نعلم ] و [ نبلو ] بياء است نه بنون چنان كه در متن بخطّ نسخ كليشه شده است توضيح آنكه اين سه صيغه در اين آيهء مباركه بر دو وجه قرائت شده است ؛ ابو الفتوح ( ره ) نسبت به اين آيه چنين گفته ( ج 5 چاپ اوّل ؛ ص 81 ) : « [ وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجاهِدِينَ مِنْكُمْ وَ الصَّابِرِينَ وَ نَبْلُوَا أَخْبارَكُمْ ] ابو بكر عن عاصم خواند و ليبلونّكم حتّى يعلم ، و يبلو بياء در هر سه جاى خبرا عن الغائب ردّا على اسم اللّه تعالى ، و باقى قرّاء بنون خواندند اخبارا من اللّه عن نفسه ؛ گفت : بيازمائيم شما را تا بدانيم جهاد كنان و غازيان و صابران را و اخبار شما را امتحان كنيم و تفسير امتحان و اختبار از خداى تعالى چند جاى برفته است از اين كتاب ؛ و مرجع آن با تكليف است ؛ چه تكليف صورت امتحان دارد و تمكين و تخليه ، و اينجا دو قول گفتند فى قوله [ حَتَّى نَعْلَمَ ] : يكم - اى حتّى نعلم جهادكم موجودا ؛ چه غرض وجود جهاد است تا ثواب حاصل آيد بر او . دوّم - معاملهء آنان كنم كه ندانند تا بدانند و اين حقيقت امتحان باشد . ابراهيم بن الاشعث گفت : فضيل بن عياض چون اين آيت ؛ تا آخر قصّه ) . ( 3 ) - - اين سه ترجمه يعنى « بيازمايد » و « بداند » و « تا بيازمايد » مبتنى بر قرائت [ لَنَبْلُوَنَّكُمْ ] و [ نعلم ] و [ نبلو ] بياء است نه بنون چنان كه در متن بخطّ نسخ كليشه شده است توضيح آنكه اين سه صيغه در اين آيهء مباركه بر دو وجه قرائت شده است ؛ ابو الفتوح ( ره ) نسبت به اين آيه چنين گفته ( ج 5 چاپ اوّل ؛ ص 81 ) : « [ وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجاهِدِينَ مِنْكُمْ وَ الصَّابِرِينَ وَ نَبْلُوَا أَخْبارَكُمْ ] ابو بكر عن عاصم خواند و ليبلونّكم حتّى يعلم ، و يبلو بياء در هر سه جاى خبرا عن الغائب ردّا على اسم اللّه تعالى ، و باقى قرّاء بنون خواندند اخبارا من اللّه عن نفسه ؛ گفت : بيازمائيم شما را تا بدانيم جهاد كنان و غازيان و صابران را و اخبار شما را امتحان كنيم و تفسير امتحان و اختبار از خداى تعالى چند جاى برفته است از اين كتاب ؛ و مرجع آن با تكليف است ؛ چه تكليف صورت امتحان دارد و تمكين و تخليه ، و اينجا دو قول گفتند فى قوله [ حَتَّى نَعْلَمَ ] : يكم - اى حتّى نعلم جهادكم موجودا ؛ چه غرض وجود جهاد است تا ثواب حاصل آيد بر او . دوّم - معاملهء آنان كنم كه ندانند تا بدانند و اين حقيقت امتحان باشد . ابراهيم بن الاشعث گفت : فضيل بن عياض چون اين آيت ؛ تا آخر قصّه ) .